ನವದೆಹಲಿ: ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ–ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ (Petrol Price) ನಿಗದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ (Benchmark) ಬೆಲೆ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ (Ballel) $133.05ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 50 ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1ರಿಂದ 18ರವರೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳ $110.87ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ $129.63ರ ಹಿಂದಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಮೀರಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಿ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳಾದ OMCಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ತಂದಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ದರಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪರಿಷ್ಕರಿಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಗಳ ಇಂಧನ ಮಾರಾಟದ ಅಂತರ ಕುಗ್ಗಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು ₹5 ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹20ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮ
ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ (IEA) ಕೂಡ 2026ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಕುಸಿತವು ಹಿಂದಿನ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೀಸೆಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿದಿರುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಅಗತ್ಯದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್–ಡೀಸೆಲ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ದರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು; ತೆರಿಗೆ, ರೂಪಾಯಿ–ಡಾಲರ್ ವಿನಿಮಯ ದರ, ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಬೆಲೆ ನೀತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಅಂತಿಮ ದರ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 22ರಂದು ಬ್ರೆಂಟ್‌ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು $98.33ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಗಲ್ಫ್‌ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನವಾಗಲಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ–ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಭಾರತದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ದೇಶೀಯ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರಮುಖವಾಗಬಹುದು.