ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಂಘರ್ಷ ದೀರ್ಘವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ?
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಿಂದ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತೈಲ ತಲುಪುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೂರೈಕೆ ಕೊರತೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ–ಇರಾನ್ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದೆ?
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಪುನಃ ತೆರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿವೆ. ಆದರೆ ಜಲಸಂಧಿ ತೆರೆಯುವುದು, ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಷರತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ತಕ್ಷಣದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗ ಕಾಣಿಸಿಲ್ಲ.
ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏಕೆ ಏರಿತು?
ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಆತಂಕದಿಂದ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು Brent crude ಸುಮಾರು 0.9% ಏರಿ $105.28 ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ, WTI ಸುಮಾರು 0.2% ಏರಿ $92.60ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ದಿನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಆತಂಕದಿಂದ ಬೆಲೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿದ್ದವು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಕೂಡ ಅಮೆರಿಕಾ–ಇರಾನ್ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಪೂರೈಕೆ ಆತಂಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಏಕೆ ಹೊಡೆತ?
ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಕಂಪನಿಗಳ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಬಹುದೆಂಬ ಭಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಪಾಯದ ಆಸ್ತಿಗಳಾದ ಷೇರುಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬಹುದು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಕುಸಿದವು:
S&P 500: 0.8% ಇಳಿಕೆ
Dow Jones: 0.7% ಇಳಿಕೆ
Nasdaq: 0.9% ಇಳಿಕೆ
ಅದೇ ದಿನ ಅಮೆರಿಕದ 10 ವರ್ಷದ Treasury yield ಸುಮಾರು 5.23% ತಲುಪಿದ್ದು, 2007ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಅಗತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಇಂಧನ ಆಮದು ವೆಚ್ಚ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಏರಿದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಆತಂಕಗಳು ಮಾರಾಟದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಮುಂದೇನು?
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಗಮನ ಈಗ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿದೆ:
ಅಮೆರಿಕಾ–ಇರಾನ್ ಮಾತುಕತೆ ನಿಜವಾದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆಯೇ?
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಸಂಚಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆಯೇ?
ಮಾತುಕತೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆದು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೆ, ಪೂರೈಕೆ ಆತಂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾಗಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಳಿತ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಖಚಿತ ಫಲಿತಾಂಶವಲ್ಲ.
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಪದವಿ ಪ್ರಕರಣ: ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್‌ ಮೇಲ್ಮನವಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್