2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ (CWC) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision — SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಎಡಪಕ್ಷಗಳಾದ CPI(M), CPI ಮತ್ತು CPI(ML)-Liberation ಕೂಡ CEC ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಮತ್ತು SIR ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ.
SIR ಎಂದರೇನು?
SIR ಎಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅನರ್ಹ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಡಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವುದು ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸುಮಾರು 13.3 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ; ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಕ್ರಮಗಳು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಗಳು
CWC ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು:
ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಕ್ಷಣದ ರಾಜೀನಾಮೆ.
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು.
ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಸುಮಾರು 13.3 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ಮತದಾರರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ SIRನ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರುವಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಲ್ಲದೆ ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಾದ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಅಲ್ಲ.
ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ನಿಲುವು
CPI(M), CPI ಮತ್ತು CPI(ML)-Liberation ಕೂಡ SIR ಕುರಿತು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳು CEC ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಮತ್ತು SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ.
ಇತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಾದ TMC, ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ, DMK ಮತ್ತು ಶಿವಸೇನೆ (UBT) ಕೂಡ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಏನು?
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದು ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
SIR ಕುರಿತು ಉಂಟಾದ ವಿವಾದದ ನಡುವೆ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕೆಲವು ಗಡುವುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ವಿವಾದ ಏಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ?
ವಿವಾದದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ಹೊರಗುಳಿದರೆ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿವೆ. INDIA ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೂಡ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸಲು ಸಭೆ ನಡೆಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ: SIR ಕುರಿತ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರದೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು, ಪಟ್ಟಿಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಕುರಿತ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ–ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಎಡಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪಗಳು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.