ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳ (Serious Adverse Events) ಸಂಖ್ಯೆ 2020ರಲ್ಲಿ 808 ಇದ್ದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ 2,176ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಫಾರ್ಮಕೋಪಿಯಾ ಆಯೋಗ (Indian Pharmacopoeia Commission – IPC) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2020ರಿಂದ 2025ರವರೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 9,373 ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (CIC) ಆದೇಶದ ಬಳಿಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡುವ ಘಟನೆಗಳು ಯಾವುವು?
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರೋಗಿಯ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗುವುದು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೆಂಟಿಲೇಟರ್‌ಗಳು, ಹೃದಯದ ಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಳು, ಸಿರಿಂಜ್‌ಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೈಗವಸುಗಳು, ಮೂತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ ಚೀಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ವರದಿಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೂ ಉಪಕರಣವೇ ನೇರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಇನ್ನೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೂ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ 775 ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ 775 ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಫಾರ್ಮಕೋಪಿಯಾ ಆಯೋಗವು 2015ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಮೆಟೀರಿಯೊವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (Materiovigilance Programme of India – MvPI) ಮೂಲಕ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ನಿಗದಿತ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾವಿರಾರು ದೂರುಗಳು, ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು ಕೆಲವೇ ಪ್ರಕರಣಗಳು!
ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. 2024-25ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 14,584 ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳ ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 22 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ (CDSCO) ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಅದೇ ರೀತಿ 2023-24ರಲ್ಲಿ 10,269 ಪ್ರಕರಣಗಳ ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ 16 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು CDSCOಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2022-23ರಲ್ಲಿ 3,868 ವರದಿಗಳ ಪೈಕಿ 12 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೈಗವಸುಗಳು, ಸಿರಿಂಜ್‌ಗಳು, ಮೂತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ ಚೀಲಗಳು, ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಿಟ್‌ಗಳು, ಕ್ಯಾಥೆಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷಾ ಯಂತ್ರಗಳಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಣೆ
ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವ ಕಂಪನಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೂರುಗಳು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಕರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೆ ಕಂಪನಿಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಫಾರ್ಮಕೋಪಿಯಾ ಆಯೋಗ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣದ ದೋಷದಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ರೋಗಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಳವಳ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉಪಕರಣಗಳ ದೋಷಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ದೂರುಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾವು, ಗಾಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು MAUDE ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ: ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ದೇಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ರೋಗಿಗಳ ಜೀವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ, ದೂರುಗಳ ತನಿಖೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.