ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ 5ನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆಯುವುದು, ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನಾಗ ಕಲ್ಲುಗಳ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಅನಂತರಸ್ನೇಹ, ಮಕ್ಕಳ ಕರುಣೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಪದೋಷ ನಿವಾರಣೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
🛕 ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಗ ದೇವಾಲಯಗಳು
1. ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ (Kukke Subramanya Temple)
ಸ್ಥಳ: ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಸುಳ್ಯ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಶೇಷ ಹಾಗೂ ವಾಸುಕಿ ನಾಗದೇವರ ಪೂಜೆ, ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಸೇವೆ
ಯಾಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ: ಸರ್ಪದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರ.
2. ಮುಕ್ತಿನಾಗ ಕ್ಷೇತ್ರ, ರಾಮೋಹಳ್ಳಿ
ಸ್ಥಳ: ಬೆಂಗಳೂರು ಹತ್ತಿರ, ಕೆಂಗೇರಿ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: 16 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಏಳು ತಲೆಯ ನಾಗದೇವರ ಮೂರ್ತಿ
ಹೆಸರು ಹೇಗೆ: “ಮುಕ್ತಿನಾಗ” ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಸರ್ಪದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ
3. ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ & ನಾಗಲಮಡಿಕೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ತ್ರಿಕೋನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ನಾಗಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶೇಷನಾಗ ದೇವಾಲಯ (Sheshnag Temple)
ಸ್ಥಳ: ಮನ್ಸಾರ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: 6 ತಲೆಗಳ ಶೇಷನಾಗನ ಪಾತಾಳದ ದೇವಾಲಯ
ಇತಿಹಾಸ: ಶೇಷನಾಗನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮನ್ಸಾರ್ ಸರೋವರ, 14ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯ
ನಂಬಿಕೆ: ನವವಿವಾಹಿತರು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ
🙏 ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹತ್ವ
ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಹಿಂದಿರುವ ಕಥೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಾಜ ತಕ್ಷಕನಿಂದ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರವಾಗಿ ಯಾಗ ನಡೆಸಿದ ಜನಮೇಜಯನ ಕಥೆ, ಮತ್ತು ಆ ಯಾಗವನ್ನು ತಡೆದ ಋಷಿ ಆಸ್ತಿಕನ ನಾಯಕತ್ವ ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿನ ಆಸ್ತಿಕನ ಜಯ, ನಾಗಕುಲ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ದೋಷ ಪರಿಹಾರದ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯು ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಗ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು, ಅಥವಾ ಮನೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ನಾಗಪೂಜೆ ನಡೆಸುವುದು, ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.